🧧 Çocuğa Temizlik Alışkanlığı Kazandırmaya Yönelik Etkinlikler

01 yaş arası çocuklarda temizlik genel ya da bölgesel (el, yüz, kulak vb.) şekilde yapılmaktadır. alışkanlığı kazanması için ona düzenli banyo yaptırmak önemlidir. Banyo sayesinde deride bulu-nan kirler de temizlenmiş olur. Ayrıca banyo yapınca çocuğun iştahı artar, uykusu düzenli olur ve gelişimi de olumlu etkilenir. Akademisyen ve Yayıncı Dr. Melike Günyüz de yeni okuma yazma yeteneği kazanan çocuklar için seçilecek kitapların ilgi çekebilecek bir kurguya sahip olması gerektiğini aktarıyor ÇocukEdebiyatı. ISBN: 9786257582391 2021 1. Baskı Eğitim Bilimleri Talat Aytan, Adem İşcan, Dilek Ünveren, Mehmet Nuri̇ Kardaş, Muhammed Tunagür, Bünyami̇n Sarıkaya, Nurullah Esendemi̇r, Mustafa Kaya, Mustafa Sai̇d Kıymaz, Aliye Nur Ercan Güven, Sezer Kardaş, Erkan Aydın, Ahmet Karabulut, Süleyman Akdeniz, Sami Baskın ÇocuklaraZaman Yönetimini Öğretmenin Püf Noktaları. İnsanlar, bebeklik ve çocukluk dönemlerinde vakitlerinin çoğunu ailesiyle birlikte geçirirler. Zaman mefhumunu ve zamanı nasıl değerlendireceğini de bu dönemlerde ailesi ve eğitim kurumları vasıtasıyla öğrenir. Araştırmalar çocuğun karakterinin %90’ına yakın Çocuklara temizlik alışkanlığı kazandırmaya başlamak için uygun yaş, çocuğun bedenini tanımaya ve taklit ederek bazı beceriler edinmeye başladığı 2 yaş civarıdır. Bu yaş grubundaki bir çocuk kirli – temiz, sıcak – soğuk gibi kavramları anlamaya başlar fakat her şeyi bir oyun gibi algıladığı bir dönemi çocuğatemizlik alışkanlığı kazandırmaya yönelik etkinlikler. Makaleler Çocuklara Temizlemeyi Öğretebileceğiniz Adımlar. by makale makale Mart 14, 2021. – El yıkama – diş fırçalama alışkanlığı kazandırmak. – Okul kuralarını kazandırmak. – Servis kurallarını kazandırmak. – Telefon numarası ve adresini ezberlemesini sağlamak. EKİM AYI – Kazandığınızbeceri ve tecrübelerle 36-72 ay çocuğuna temizlik alışkanlığı ,giyinme becerisi ,tuvalet eğitimi becerisi ,uyku,dinlenme alışkanlığı becerisi ,toplumsal kurallara uyma becerisi kazandırmaya rehberlik edebileceksiniz.Beslenme becerileri ile ilgili davranışlar için çocuk beslenmesi derslerinden yararlanabilirsiniz. Çocuklardaöz bakım nedir? Öz bakım becerileri çocuğun giyinip soyunma, elini yüzünü yıkama gibi temizlik ihtiyaçlarının, beslenme ve tuvalet ihtiyacının kendisi tarafından giderilmesine yönelik becerilerdir. Her çocuğun gelişim hızı değiştiği için belirli yaşlarda kazandığı öz bakım becerileri de değişir. Ikm4nI. Çocukları virüslerden korumak ve sağlıklı olmaları için temizlik alışkanlıklarını kazandırmak önem arzetmektedir. Bu nedenle ebeveynlerin çocuklarına temizlik alışkanlığı kazandırmak için hem sözlü, hem de uygulamalı anlatımlar yapması gerekmektedir. Bu alışkanlıklardan kısaca bahsedecek olursak; - Yemeklerden önce ve sonra ellerini yıkamak, - öksürürken ve hapşırırken dirseğin iç kısmı ile ağzını kapatmak, - Dışarıdan eve gelindiğinde elini ve yüzünü yıkamak, kıyafetlerini değiştirmek, - Tuvaletten sonra ellerini yıkamak, - Tırnaklarını kısa ve temiz tutmak, - Hasta kişilere mümkün olduğunca yaklaşmamak şeklinde sıralanabilir. El yıkamak en önemli temizlik alışkanlığı olarak karşımıza çıkıyor. Bu noktada çocukların ellerini nasıl yıkaması gerektiğini de öğretmek önem kazanıyor Eller nasıl yıkanmalı? - Önce eller suyla ıslatılmalı, ardından musluk kapatılmalı - Sabunlanmalı - En az 20 sn. ellerin bütün yüzeyleri bileklere kadar güzelce ovalanmalı - El sırtı, avuç içi, parmak araları, tırnaklar unutulmamalı - En son suyla güzelce durulanmalıdır. Elleri doğru şekilde yıkama ile ilgili videomuzu aşağıdaki linkten izleyebilirsiniz Eller ne zaman yıkanmalı? - Yemeklerden önce ve sonra, - Dışarıdan eve gelindiğinde, - Tuvalet ihtiyacını giderdikten sonra, - Diş, ağız, yüz ve göz temizliği yapılacağı zaman öncesinde, - Sabah uyanıldığında ve akşam yatmadan önce, - Ellerin kirlenmesine sebep olabilecek herhangi bir işi tamamladıktan sonra, - Ellerin kirli olduğu her durumda - Parayla temas ettikten sonra Son günlerde tüm dünyayı etkisi altına almış olan koronavirüs sebebiyle el yıkama alışkanlığı hayatımızda oldukça önemli bir yere sahip oldu. Yukarıda listelenen durumların yanı sıra salgına karşı koruma sağlamak için her fırsatta özellikle insanlarla temas etmek durumunda kalınan durumlarda sürekli olarak elleri yıkamak gerekiyor. Tüm bu temizlik alışkanlıklarını çocuklara rasyonel bir şekilde anlatmak ve uygulamalı olarak göstermek hem çocuklar, hem de toplum sağlığı adına tüm ebeveynler için önemli bir sorumluluktur. 07 Nisan 2020 Deri Temizliği/ Banyo Vücuda ait kişisel temizlik ile pek çok hastalığın önüne için mümkün olduğunca sık yıkanmak gerekir. Özellikle deri yüzeyinde bulunan mikropların, yığılan kirlerin, ter ve diğer bileşiklerin uzaklaştırılması ve dökülen yüzeysel hücrelerin atılması için de bu uygulama gereklidir. Yıkanma; su ve sabun kullanarak derinin ovulması ve kirin akıtılmasıdır. Ter, yağ, deri bezleri salgıları, deri üzerindeki mikroplar, deri döküntüleri, toz, çamur vb. birleşerek kir denilen tabakayı meydana getirir. Vücuda bulaşan her tür zararlı kimyasal madde banyo ile hemen deriden uzaklaştırılmalıdır. Resim Kişi derisini koruduğunda aslında onun hastalanmasını da önlemiş olacaktır Yıkanma sırasında yıkanmayı kolaylaştıracak araç ve gereçlerden yararlanılabilir. Sabun, gözleri yakmayacak antialerjik bir şampuan, lif, kese mekanik etkinliği artırmak için yarar sağlayabilir. Lifler, sabunun vücuda daha etkin olarak uygulanmasını sağlamaktadır. Kese özellikle çocuklarda cilt tahrişlerine yol açabileceğinden çok gerekli olmadıkça kullanılmamalıdır. Yıkanma tamamlanınca temiz bir havlu ile vücut iyice kurulanmalıdır. Her banyodan sonra iç çamaşırları ve giysiler değiştirilmelidir. Çeşitli nedenlerle banyo yapılamadığı durumlarda da iç çamaşırlarının sık olarak değiştirilmesi gerekmektedir. Çocukların hareketli geçirdikleri günün sonunda, terlediği durumlarda muhakkak banyo yaptırılmalı ve iç çamaşırları değiştirilmelidir. Çocukları, hastalanmamaları için banyo yaptıktan sonra ılık bir ortamda tutmak gereklidir Bazı çocuklar banyo yapmaktan hoşlanmaz, çoğu zaman ağlayarak yıkanmamak için direniş gösterirler. Anneler banyo suyunun ısısını kontrol etmeli, kullandığı şampuanın göz yakmadığından emin olmalıdır. Suyu çocuklara sevdirmeye çalışmalı ,oyun oynamalarına fırsat tanımalıdırlar. Etkinlik -1 Banyo Annemizle birlikte, Banyoya gidelim. Mis kokulu sabun ve şampuanla, Vücudumuzu temizleyelim. Havlu ile kurulayalım, Saçlarımızı tarayalım. Annemize her zaman teşekkür edelim. Yüz Temizliği Her sabah yataktan kalkınca yüzün su ile yıkanması gerekmektedir. Gün içinde, özellikle çocuklarda yemek sonrası, bir etkinlik bitimi vs. yüz yıkatılabilir. Çocuklarda yüz temizliği yapılırken cilt kurumasına neden olabileceğinden sabun çok tercih edilmez. Yüz yıkamadan önce, kış aylarında uzun kollu giysi kollarının geriye doğru çekilmesi sağlanmalı, eller sabunla temizlenmelidir. Burunda tıkanıklık varsa bu lavaboda temizletilmeli, işlem bittikten sonra el sabun ile yıkanmalıdır. Yıkama bittikten sonra yüz, temiz bir havlu ile kurulanmalıdır. Rahatsızlık durumunda çocuk burundan nefes almakta zorlanıyorsa doktorun önerdiği ilaçlar kullanılarak nefes alış rahatlatılmalıdır. Kulak temizliğinde kulak arkasının temizliği unutulmamalıdır. Kulak içine herhangi bir cisim sokulmamalıdır. Dış kulak yolunun zedelenmesi tehlikeli iltihaplanmalara neden olabilir. Kulak,burun,boğaz uzmanlarının verdikleri bilgiye göre kulak kiri, kulağı korumakla görevli normal bir sıvı olarak kabul edilmeli ve temizlik işi kulağa bırakılmalıdır. Üzerine deri döküntüleri, toz ve parçacıklar yapışmış olan kir, zamanla kendiliğinden dışarı atılacaktır. Dış kulak yolu girişine gelen kulak kiri , havlu kenarı veya ince bir tülbent parçası ile alınabilir. Kulağa hiçbir zaman, hiçbir şey sokulmamalıdır. Birçoğumuz banyodan çıkar çıkmaz kulak temizleme çubuklarına saldırırız. Bunun aslında ne kadar zararlı bir alışkanlık olduğunu biliyor musunuz? Uzmanlara göre kulak kiri, kulağı korumakla görevli normal bir sıvı olarak kabul edilmeli ve temizlik işi kulağa bırakılmalıdır. Aksi takdirde, işitme kaybına varan çok önemli rahatsızlıklarla karşılaşılabilir. Öğretmenler çoğu zaman eğitim ortamında çocuklara temizlikle ilgili sözel komutlarla yönlendirme yapmaktadırlar. Lavaboya Gidildiğinde; *Uzun kollu giysilerin kollarının geriye doğru çekilmesi, *Suyun az açılması, *Ellerin önce sabunla yıkandıktan sonra yüzün yıkanması, *Kullanılan lavabonun temiz bırakılması , *Musluğun kapatılması, *Yıkanma işi bittikten sonra yüzün İyice kurulanması, gibi yapılacak işlemler konusunda öğretmen çocukları yönlendirmeli ve küçük gruplar halinde çocukları lavaboya götürmelidir. Öğretmenin yüz temizliği ihtiyacı doğduğu zaman bununla ilgili önce sınıfta pandomim çalışması yaparak ya da basit tekerleme tarzı dörtlüklerle çocukları motive etmesi yapılacak eylemi daha eğlenceli kılar. Etkinlik- 2 Tekerleme Lavaboya gidelim Yüzümüzü yıkayalım Pırıl pırıl yüzümüzle Aynaya bakalım Annemizden ya da öğretmenimizden yanağımıza bir öpücük alalım. El Temizliği Günlük yaşamda en fazla kirlenen organ ellerdir. Kirli yüzeylere sürtünen ve dokunan eller yıkanmadıkları zaman mikrop yuvası haline dönüşür. Bu nedenle ellerin düzenli olarak yıkanması gerekmektedir. Olanak bulunan her ortamda eller akar su altında sabunla, el sırtı, avuç içi ve parmak araları köpüklerle kaplanıp 15 saniye ovuşturularak yavaşça 15'e kadar sayarak bu süre belirlenebilir yıkanmalı, durulanmalı, başkası tarafından kullanılmamış havlu, kağıt havlu ya da kağıt mendille kurulanmalıdır. Kurulama olanağı yoksa elleri bir yere sürmeden havada kendiliğinden kuruması sağlanmalıdır. Tırnakların kesilmiş olması el temizliği için ön koşuldur. Su ve sabun bulunmayan yerlerde el temizliği ıslak temizlik mendilleriyle ya da el dezenfektan sıvıları ile temizlenmelidir. El yıkama aşamaları *Musluğu açar. *Sabunu alır. *Ellerini suyla ıslatır. *Sabunu elleri arasında köpürtür. *Ellerini ovalar. * Ellerini durular. *Musluğu kapatır. Çocuklar ellerini ne zaman yıkamalıdır; *Yemeklerden önce ve sonra, *Diş, ağız, yüz, temizliği yapmadan önce, *Tuvalet gereksiniminin giderilmesinden önce ve sonra , *Kirli, tozlu bir ortamdan ayrıldıktan sonra , *Dışarıdan eve geldikten sonra , *Yukarıdakilere uyan hiçbir iş yapılmasa dahi gün içinde çeşitli saatlerde her zaman temiz görünecek şekilde eller yıkanmalıdır. ETKİNLİK- 3 Lavaboya gidelim Yerleri ıslatmadan Ellerimizi yıkayalım Havluyu alarak Ellerimizi kurulayalım. ETKİNLİK- 4Parmak Oyunu –Eller Eller dokunur Dokunma hareketi yapılır. Göz görür Gözler büyükçe açılır sağa sola bakılır. Burun koklar Tavşanlar gibi burun oynatılır. Dil tadar Dil gösterilir. Burnunu karıştırmaz temiz çocuklar. El buruna sokulacakmış gibi yapılıp hemen geri çıkarılıp burun silinir. ETKİNLİK- 5 Parmak Oyunu – Aç Kapa Aç kapa aç kapa Eller havada açılır kapanır. El çırpalım oy Eller birbirine vurulur. Elerini dizlerine koy Eller diz kapaklarını tutacakmış gibi durur. Tırmansın tırmansın tırmansııııın Örümcek gibi eller yüze doğru tırmandırılır. Elini ağzına sokma! El ağza sokulacakmış gibi yapılır. Nedeeen? Çünkü elimiz pistir. Aç kapa aç kapa Eller havada açılır kapanır. El çırpalım oy Eller birbirine vurulur. Elini dizine koy Eller diz kapaklarını tutacakmış gibi durur. Tırmansın tırmansın tırmansıııın Eller buruna sokacakmış gibi yapılır Elini burnuna sokma Nedeeeen? Çünkü burnumuz kirlidiiir. Aç kapa aç kapa El çırpalım oy Ellerini koynuna koooy….. Eller kucakta bağlanır. Ayak Temizliği Ayaklar her gün çorap ve ayakkabı içerisinde terlediğinden düzenli olarak yıkanmalıdır. Yıkama işlemi yapılmaz ise çevreyi rahatsız edecek kokular, daha sonra da ayak sağlığını bozabilecek nasır gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Ayaklar düzenli olarak yıkanmalı, her yıkamadan sonra parmak araları havlu hatta saç kurutma aracı ile iyice kurutularak mantar enfeksiyonları için ortam oluşması önlenmelidir. Ayak havluları ,ellerin kurulanmasında kullanılmamalıdır. Ayak sağlığı ve temizliği için kullanılan çorap ve ayakkabı da önemlidir. Özellikle pamuklu çoraplar ayak sağlığı için tercih edilmelidir. Soğuk havalarda kalın çoraplar, bahar aylarında daha ince çoraplar seçilmelidir. Çorapların temiz olması ve günlük olarak değiştirilmesi gerekmektedir. Öğretmen temizlikle ilgili etkinlikler yaparken geceleri yatmadan ayakların mutlaka yıkanması gerektiğini çocuklara hatırlatmalıdır. Saç Temizliği Saçlar baş derisinde bulunan kıl köklerinden uzayarak büyüyen kıllardır. Kıl köklerindeki bezlerden salgılanan maddeler yağlı yapıdadır. Sağlıklı saçlara sahip olmak için düzenli biçimde yıkanmak gerekmektedir. Saçların fırçalanması dökülen saçlar, kir ve tozları uzaklaştırıcı işlev görmektedir. Normal bir saçın haftada en az bir ya da iki kez yıkanması gerekmektedir. Yağlı saçlar ise daha sık yıkanmalıdır. Saçlar temiz su ile iyice durulandıktan sonra kurutulmadan önce nazik bir biçimde taranmalıdır. Saçların kurulanmasında yumuşak bir havlu kullanılmalıdır. Kurulama işlemi de yumuşak olmalıdır. Eğer sert bir havlu kullanılır ya da çok şiddetli ovulursa saçların uçları çatallanabilir. Saçlar elektrikli kurutucularla kurutulabilir. Ancak kurutucunun saça çok yakın tutulmaması gerekmektedir. Bu durumda saçlı deri ve saçlar fazla sıcaktan olumsuz etkilenebilirler. Saçların yıkanması için kullanılan sabunların ve şampuanların esasını kolay çözünebilir özellikteki yağ eritici bir madde oluşturur. Şampuanlara ayrıca koku, renk ve yoğunlaştırıcı maddeler eklenir. Bu ek maddeler saçlı deride tahrişe yol açabilirler. Piyasada bulunan şampuanlarda kullanılan bazı maddeler alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Bu nedenle çocuklarda şampuan seçiminde, niteliği bilinmeyen maddelerden kaçınılmalıdır. Saç temizliğinde kişisel olarak kullanılan fırça ve taraklar sık aralıklarla ,sıcak sabunlu su ile yıkanmalı ve durulanmalıdır. Erken çocukluk döneminde genellikle çocuklar saçları temiz ve taranmış olarak okula gelir. Okulda öğretmen ara sıra saç kontrolü yaparak, gerekli durumda aileyi uyarabilir. Tam gün eğitim veren ve uyku saatleri olan okullarda çocuklar uyandıktan sonra saçlarının taranıp toplanması gerekebilir. Kişisel araçların kullanılmasına özen gösterilmelidir. Etkinlik -6 Saçlar Tarağımızı alalım Aynaya bakalım Saçlarımızı tarayıp Kendimize gülümseyelim Ağız ve Diş Temizliği Çocukların öz bakımlarıyla ilgili olarak diş sağlıklarını korumaları da çok önemlidir. Özellikle ebeveynler bu konuda çok duyarlı davranarak çocuklarının bu alışkanlığı kazanmasına özen göstermelidirler. Eğitimciler de konunun önemini vurgulayarak doğru diş fırçalamaya yönelik süreklilik gösteren uygulamalara yer vermelidirler. Dişlerimizi korumanın en etkili yolu düzenli olarak fırçalamaktır. Diş fırçalamanın ilk adımı doğru fırça seçimidir. En uygun fırça naylon ve orta sertlikteki fırçalardır. Çocuklarda kullanılacak fırçalar yetişkinlerinkine oranla daha küçük ,renkli ve dikkat çekicidir. Ağız içinde kolay hareket ettirilmesi ve arka dişlere rahat ulaşabilmesi için fırçanın kafasının fazla büyük olmaması tercih edilir. Uygun fırça seçildikten sonra dişler en az günde iki kez düzenli olarak fırçalanır. Diş macunu ağza verdiği hoşa giden koku ve his nedeniyle diş fırçalanmasını kolaylaştırır. 36- 72 ay çocuğunda kullanılacak diş macunları yutma ihtimali olduğu için mercimek tanesi kadar sürülmeli ve çocuklar için üretilen macunlar kullanılmalıdır. Fırçalar en geç altı ayda bir değiştirilmelidir. Fırçalar kişisel kullanılmalı, başkalarıyla paylaşılmamalıdır. Doğru diş fırçalama tekniği *Dişlerin iç ve dış yüzeyleri küçük dairesel hareketlerle fırçalanır. *Sert darbelerle değil yumuşak daireler çizecek şekilde ön dişlerden arka dişlere doğru fırçalanır. *Dişlerin iç yüzeyleri aynı şekilde fırçalanır. Bu işlemde fırça eğik tutularak diş etinden ağız boşluğuna doğru hareket ettirilir. *Dişlerin çiğneme yüzeyleri fırça düz olarak ileri geri hareket ettirilerek fırçalanır. *Fırçalama işleminin en az iki üç dakika sürmesi gerekir. *Öğretmen sınıfta, piyasadan temin edebileceği oyuncak diş maketi üzerinde doğru diş fırçalama yöntemlerini gösterebilir. *Dişler Florlu bir diş macunu ile fırçalanmalıdır. *Dişlerin ara yüzleri için diş ipinden faydalanılmalıdır. *Dengeli beslenmeye dikkat edilmeli ve abur cubur yiyeceklere bir sınır konulmalıdır. Çocuklara gece sütü verildikten sonra dişleri mutlaka fırçalanmalıdır. Öğretmen ya da aile yemeklerden sonra diş fırçalayarak çocuğa iyi bir model oluşturmalıdır. Çocuklara ayna karşısında kendilerini izleyerek bu işlem yaptırılırsa daha başarılı olunur. Öğretmen bütün çocuk grubunu aynı anda lavaboya alırsa diş fırçama işlemi çok sağlıklı yürümeyebilir. Öğretmenin, kontrol altında tutabileceği kadar çocukla lavaboya gitmesi daha sağlıklı olur çocukların macun sürmelerine yardımcı olma, diş fırçalarını lavaboya sürmeden hijyenik olarak dişlerini temizleme ve fırçalama işlemi bittikten sonra ağzın bol su ile durulanması aşamalarında birebir rehberlik edebilmesi için.Özellikle tatlı gıdalar yenildikten sonra diş fırçalanmalı,fırçanın bulunmadığı durumlarda ağzın su ile çalkalanması alışkanlık haline getirilmelidir. Etkinlik -7 Dişler Fırçamızı alalım Dişlerimizi fırçalayalım Pırıl pırıl dişlerle Çevreye gülücükler saçalım Çürüksüz dişlerle Hep sağlıklı kalalım Çocuklara maket üzerinde deneme yapmalarına olanak sağlanabilir. Diş temizliğinin gerekliliği, oluşacak diş çürümesinin sağlık üzerindeki etkileri sınıf içinde hikâye, drama, şarkı, parmak oyunları vs. ile de anlatılabilir. 36- 72 Ay Çocuğunda Temizlik Alışkanlığı Kazandırmaya Yönelik Etkinlik Örnekleri Etkinlik- 8 “BAY MİKROP” Parmak Oyunu Bir gün bay mikrobun canı sıkılmış.Eller havada yumruk ve sağa sola yavaşça sallanır. Canı birilerini hasta etmek istemiş. Çıkmış yola gezinmiş gezinmiş. Başparmağın bir tanesiyle gezinme hareketi yapılır. Bakmış ki en yakın ………….ların evi. Hangi çocuğun ismi söylenmişse baş parmak ona doğru uzatılır. Başlamış merdivenlerden çıkmaya.Bir elin parmakları dik olarak açılır. Diğeri ile tırmanma hareketi yapılır. Ih ııh ıııh ııııh Çalmış kapıyı tık tık. Başparmakla diğer başparmağın üstüne hafifçe vurulur. Bundan sonraki konuşmalar seçilen çocukla eğitimci arasında karşılıklı diyalog şeklinde ve baş parmaklar kullanılarak gelişir. Çocuk Kim o? Bay mikrop Benim bay mikrop. Çocuk Neden geldin? Bay mikrop Seni hasta etmeye geldim. Çocuk Sen beni hasta edemezsin. Ben yemeğimi yiyorum, sütümü içiyorum, dinleniyorum, ellerimi yıkıyorum, dişlerimi fırçalıyorum sağlıklı olabilmek için yaptığı davranışları sıralar Bay mikrop bakmış ki ……….. sağlıklı bir çocuk, Onu hasta edemeyecek Başlamış merdivenlerden inmeye.Merdiven basamaklarından iniliyormuş gibi yapılır. Ih ııh ıııh ııııh Tam o sırada…………nın annesi merdivenleri sabunlu suyla yıkıyormuş. Bizim bay mikrobun ayağı bir kaymış.Bir elin içinden diğer elin başparmağı kaydırılır. Paldır küldür paldır küldür yuvarlanmış.Kollar kucakta çevrilerek öne doğru düşme hareketi yapılır. Öneri Parmak oyununa başlamadan önce çocuklarla sağlıklı olmak için günlük yaşamda yapılması gerekenlerle ilgili konuşulursa onlar için hatırlatıcı olur ve düşünme fırsatı verir. Etkinlik -9 Ayna Oyunu -Oyun Drama Gruptan sayışmaca ile bir lider seçilir. Çocuklardan sıra olmaları, jest ve mimiklerle konuşmadan liderin hareketlerini yapmaları istenir. Çalışma bir lider ve bir çocukla da yapılabilir. Lidere temiz olabilmek için yapılan davranışları sessizce yapması gerektiği söylenir ve oyun başlatılır. El yıkama Diş fırçalama Giyinme- soyunma Saç tarama Banyo yapma vs. Çalışma bittikten sonra çocuklarla yapılan davranışların neler olduğu tartışılır. Öneri Oyun değişik aktivitelerle de desteklenebilir. Uyanma, yatağını toplama, okul çantasını hazırlama hareketleri de yapılabilir. Etkinlik -10 Eğitsel oyun Amaç 1. Temizlik malzemelerinin ayrımını yapabilme. çeşitli özelliklerine göre gruplayabilme. Materyal Sepet, resimli kartlar diş fırçası, macun, sabun, çeşme, lavabo, küvet, şampuan, havlu, deterjan, bulaşık süngeri, kova, tas, giysiler vb. ayrıca uyku dinlenme ile ilgili ve yemek yemek için gerekli araçların kartları da aynı sepete konulabilir. Uygulama Eğitimci sınıftan beşer kişilik iki grup oluşturur. Çocukları sıraya dizer. Masanın üzerine sepeti yerleştirir. Her işlem için beş kart mevcuttur. Her gruba farklı bir işlemin, örneğin bir gruba diş fırçalama diğer gruba banyo yapma ile ilgili kartları bulup dizmelerini ister. Gruplardan çocuklar sırayla sepetin başına gidip kart seçimi yaparak sıranın arkasına geçerler. Gruplardan önce hangisi doğru beş kartı alıp masaya dizerse oyunu kazanır. Etkinlik – 11 Kola içmek zararlı mı? - Deney Materyal Kola, madeni para, bardak Uygulama Öğretmen çocuklarla birlikte bardağa kola doldurur. İçine rengi kararmış madeni bir para koyar. Bu uygulama sabah saatlerinde yapılırsa akşama kadar ya da okuldan çıkış saatine kadar para kolanın içinde bekletilir. Bekleme süresi bittiğinde paranın temizlenmiş olduğu görülür. Deney bittikten sonra çocuklarla nedenleri hakkında konuşulur. Kola gibi asitli içeceklerin dişler ve insan sağlığı üzerindeki etkileri çocuklarla tartışılır. Okul öncesi dönemi çocuklarına kazandırılması gereken başlıca alışkanlıklar uyku, tuvalet, temizlik ve yemek alışkanlıklarıdır. Bu alışkanlıklar çocuğun yaşadığı toplumsal çevreye uyum sağlamasına, kişiliğinin, becerilerinin ve güveninin gelişmesine, sağlıklı ve kaliteli bir hayat sürmesine yardımcı olur. Çocuk beyni yetişkinlerinki gibi yaşanmışlıklarla dolu değildir, işlek ve berraktır, kolay ve çabuk öğrenmeye yatkındır. Bu gibi alışkanlıkları edinmeyen veya yanlış, eksik bir şekilde öğrenen bir çocuğun durumunun ilerleyen yıllarda değiştirilmesi zor olur. Çocuklara temizlik alışkanlığı kazandırmaya başlamak için uygun yaş, çocuğun bedenini tanımaya ve taklit ederek bazı beceriler edinmeye başladığı 2 yaş civarıdır. Bu yaş grubundaki bir çocuk kirli – temiz, sıcak – soğuk gibi kavramları anlamaya başlar fakat her şeyi bir oyun gibi algıladığı bir dönemi yaşadığı için ona karşı sabırlı davranmak gerekir. Yüzüne boya sürmek, toprakla, çamurla oynamak, döke saça yemek onun için üstünü veya etrafını kirleten bir etkinlik değil, keyifli bir oyundur. 2 yaşındaki bir çocuğu böyle bir “Oyunun” ardından temizlenmeye ikna etmenin yolu temizliği de oyun haline getirmektir. Aslında bu, çocuğun öğrenmesi gereken birçok şey için geçerlidir. Çocuklar oyunlar yoluyla daha keyif alarak, daha kolay öğrenirler. Küçük yaştaki çocuğunuzun kendi üstünü veya evin içinde kirlettiği bir yeri kendi başına, yeterli derecede temizlemesi söz konusu değildir. Fakat bu yüzden yapması gereken her şeyi anne babasının yapması da doğru değildir, bu şekilde çocuk bir şey öğrenemez. Çocuğunuz ellerini yıkarken yanında olun, kendisi yıkasın ve yeteri kadar temizlenmediyse yol gösterin. Yere bir şey döktüğü veya duvarları çizdiği zaman da aynı şeyi yapın. Çocuklara temizlik alışkanlığı kazandırmak için, yapabilecekleri şeyleri yarım yamalak da olsa kendi başlarına yapmalarını sağlamak gerekir. Sonra çocuğun eksiklerini kapatmalısınız tabii ki. Ama mutlaka temizliğin bir kısmında onun da parmağı olmalıdır. Ayrıca belli aralıklarla düzenli olarak banyo yaptırmalı ve banyo sırasında yapabileceği şeyleri yapmasına da izin vermelisiniz. Örneğin vücudunu süngerle silmek isteyebilir, o bir süre bunu yaptıktan sonra süngeri elinize alır ve mükemmel bir şekilde silersiniz. Evet, banyo süresi biraz uzar ama çocuk hem banyodan daha çok zevk alır, hem de temizliği öğrenmek konusunda bir adım daha atmış olur. Çocuklar yemeklerden önce ve sonra, dışarıdan eve gelince, bir sebeple elleri kirlenince elleri yıkamak gerektiğini mutlaka öğrenmelidirler. Bu konuda ve temizliğe dair diğer konularda çocuğa örnek olmak çok önemlidir. Şunu asla unutmamalısınız; çocuklar sözlerden çok davranışlara bakarlar. Siz düzenli olarak banyo yapan, dişlerini fırçalayan, sabah akşam ve gerektikçe yüzünü yıkayan biriyseniz çocuğunuzun da öyle biri olma ihtimali yüksek olur. Renkli, güzel görünümlü temizlik malzemeleri de çocuğa temizlik alışkanlığı kazandırmak açısından faydalı olur. Sevimli sabunluk ve havlular, şirin görünümlü diş fırçaları, rengarenk süngerler çocuğun hoşuna gider ve onu heveslendirir. Şunu da unutmamak gerekir ki temizlik güzeldir ama takıntılı bir temizlik tutkusu ve aşırı titizlik hayatı zorlaştırır. Bunun çocuklar üzerinde de olumsuz etkileri olur. Gerekli gereksiz banyo yaptırmak – el yıkatmak, küçük bir lekeyi abartmak, çocuğun üstü kirlenir diye zevk alacağı oyunları oynamasına izin vermemek temiz olmak için yapılması gereken şeyleri itici bulmasına yol açar. Özel eğitimde serbest zaman etkinlikleriPublished on Sep 13, 2016No descriptionBİLGEM BİLİMSEL GELİŞİM ÖZEL EĞİTİM MERKEZİ

çocuğa temizlik alışkanlığı kazandırmaya yönelik etkinlikler